Kafle cementowe
Historia kafli cementowych
Kafle cementowe, znane również jako płytki cementowe, mają swoje korzenie w XIX wieku, kiedy to ich produkcja zyskała popularność na terenie Europy, szczególnie w krajach śródziemnomorskich, takich jak Hiszpania, Francja, i Włochy. Pierwsze wzmianki o produkcji tych kafli pojawiły się około 1850 roku, ale ich technologia została rozwinięta w latach 60. XIX wieku.
Kafle cementowe były początkowo postrzegane jako luksusowy materiał wykończeniowy, używany głównie w bogatych domach, pałacach czy budynkach publicznych. Były alternatywą dla droższych płytek ceramicznych, imitując ich estetykę, ale oferując znacznie łatwiejszy proces produkcji. Rozkwit produkcji przypada na przełom XIX i XX wieku, kiedy kafle cementowe stały się częścią secesyjnych i art déco wnętrz.
Po II wojnie światowej kafle cementowe straciły na popularności na rzecz płytek ceramicznych i gresowych, które były łatwiejsze w masowej produkcji. Jednak w ostatnich dekadach, dzięki modzie na rękodzieło i tradycyjne techniki, płytki cementowe przeżywają swój renesans.

























Technika wykonania kafli cementowych
Płytki cementowe są produkowane ręcznie, przy użyciu tradycyjnych metod. Ich wyjątkowość polega na unikalnym procesie wytwarzania, który nie wymaga wypalania. Oto etapy produkcji:
1. Przygotowanie formy i matrycy wzoru
Kafle cementowe są wytwarzane przy użyciu metalowej formy i matrycy wzoru. Matryca (zwana także szablonem) dzieli płytkę na sekcje, umożliwiając tworzenie skomplikowanych wielobarwnych wzorów. Szablon jest wypełniany osobno dla każdego koloru, co czyni każdą płytkę unikalnym dziełem sztuki.
2. Mieszanie pigmentów i cementu
Górna warstwa kafla, odpowiedzialna za kolor i wzór, jest wykonana z mieszanki drobnoziarnistego białego cementu, piasku marmurowego, wody i pigmentów mineralnych. Barwione pigmenty są mieszane z cementem, co pozwala na uzyskanie żywych i trwałych kolorów.
3. Tworzenie warstw kafla
Kafle cementowe składają się z kilku warstw:
-
Warstwa dekoracyjna (2-3 mm) – stanowi powierzchnię płytki i jest najbardziej widoczną częścią.
-
Warstwa środkowa – zrobiona z cementu i piasku, pełni funkcję wzmocnienia.
-
Warstwa bazowa – wykonana z grubszej mieszanki cementowej, odpowiada za wytrzymałość płytki.
Pigmentowana mieszanka jest wlewana do matrycy, a następnie formę uzupełnia się kolejnymi warstwami cementu.
4. Prasowanie kafli
Forma z ułożonymi warstwami jest umieszczana w ręcznej prasie hydraulicznej, gdzie kafel jest mocno ściskany. Proces ten zagęszcza materiał i nadaje płytce ostateczny kształt oraz wytrzymałość.
5. Suszenie i utwardzanie
Po wyjęciu z prasy kafle są delikatnie wyciągane z formy i umieszczane w wodzie na kilka dni, aby mogły się utwardzić. Po wyjęciu z wody są suszone na powietrzu przez co najmniej 2-3 tygodnie.
Cechy kafli cementowych
-
Rękodzieło: Każda płytka jest tworzona ręcznie, co oznacza, że może mieć drobne różnice, nadające jej unikalny charakter.
-
Wytrzymałość: Płytki są bardzo trwałe, a ich barwy nie blakną, ponieważ pigment jest częścią materiału.
-
Porowatość: Kafle cementowe są naturalnie porowate, dlatego przed użyciem wymagają impregnacji, aby zapobiec wchłanianiu wody i plam.
-
Estetyka: Dzięki ręcznej produkcji i możliwości tworzenia różnorodnych wzorów, płytki cementowe często są wykorzystywane do dekoracji podłóg, ścian, czy schodów w stylu retro, boho, czy industrialnym.
Podsumowanie
Kafle cementowe łączą w sobie tradycję rękodzielniczą z ponadczasową estetyką. Ich bogata historia i unikalny proces produkcji sprawiają, że są one wyjątkowym elementem aranżacji wnętrz. Współcześnie wykorzystywane zarówno w domach, jak i przestrzeniach komercyjnych, łączą funkcjonalność z niepowtarzalnym stylem.